Veranderingen in de pelargoniumteelt Welke factoren bepalen de duurzaamheid van de pelargoniumteelt?

Duurzaamheid staat hoog op de agenda van de moderne tuinbouw. Ook binnen de productie van pelargoniums, beter bekend als geraniums, groeit de aandacht voor efficiënter gebruik van grondstoffen en duurzamere productieketens. Op de vraag hoe duurzaam pelargoniums zijn, bestaat echter geen eenvoudig antwoord. Veel hangt af van de omstandigheden waaronder de planten worden geteeld. Juist op dat gebied heeft de sector de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet.

De belangrijkste duurzaamheidsvraagstukken spelen niet alleen bij pelargoniums, maar binnen de hele sierteeltsector. Factoren zoals kasproductie, substraten, water- en voedingsbeheer, energieverbruik en gewasbescherming bepalen samen de milieu-impact van een gewas. Binnen de pelargoniumteelt wordt voortdurend gewerkt aan methoden om planten met zo min mogelijk middelen te produceren. Veredeling speelt daarbij een belangrijke rol. Nieuwe rassen worden steeds sterker en beter aangepast aan uiteenlopende groeiomstandigheden. Daardoor kunnen grondstoffen efficiënter worden ingezet, terwijl consumenten kunnen rekenen op aantrekkelijke en lang bloeiende planten.

Pelargoniums beschikken over verschillende eigenschappen die gunstig zijn voor een duurzame teelt. Ze zijn sterk, kunnen goed tegen warmte en droogte en staan bekend om hun lange bloeiperiode. Vergeleken met sommige andere perk- en balkonplanten groeien ze bovendien goed bij gematigde temperaturen en verdragen ze relatief gemakkelijk veenarme of zelfs veenvrije substraten.

Deze eigenschappen maken de plant ook aantrekkelijk voor consumenten. Pelargoniums zijn onderhoudsvriendelijk en veelzijdig toepasbaar in bloembakken, potten, borders en perken. Dankzij hun sterke groei en rijke bloei zorgen ze van het voorjaar tot ver in de herfst voor kleur, zowel in stedelijke als landelijke omgevingen. Vooral in steeds warmer wordende steden zijn hitte- en droogtetolerante planten zoals pelargoniums een goede keuze voor zonnige balkons en terrassen.

Hoewel deze eigenschappen op zichzelf nog geen garantie vormen voor duurzaamheid, bieden ze wel goede uitgangspunten voor een duurzame productie.

De duurzaamheid van een gewas wordt in grote mate bepaald door de manier waarop het wordt geproduceerd. Bij pelargoniums spelen onder meer het energieverbruik in de kas, het gebruikte substraat en de toegepaste irrigatie- en bemestingsmethoden een belangrijke rol. Omdat pelargoniums op grote schaal worden geteeld, kunnen verbeteringen op deze gebieden een aanzienlijke impact hebben. Efficiëntere kastechnieken, geoptimaliseerde teeltmethoden en vernieuwde substraatmengsels helpen om het gebruik van grondstoffen te beperken en de milieubelasting te verlagen.

Ook de productielocatie is van belang. Het grootste deel van de pelargoniums voor de Europese markt wordt binnen Europa geproduceerd. De relatief korte afstand tussen kweker en afzetmarkt draagt bij aan lagere transportemissies. Bovendien groeit de vraag naar lokaal geteelde planten, omdat veel consumenten bewust kiezen voor producten uit eigen regio.

Tegelijkertijd is de sector internationaal georganiseerd. Veel pelargoniums worden vermeerderd via stekken afkomstig van moederplanten die groeien in gebieden met gunstige natuurlijke omstandigheden, zoals Kenia en Ethiopië. Deze internationale samenwerking hoeft niet te leiden tot een grotere klimaatbelasting. Wanneer moederplanten in Europa zouden worden geteeld, zou vaak extra verwarming en belichting nodig zijn.

Het energieverbruik van kassen heeft de grootste invloed op de duurzaamheid van de pelargoniumteelt. Vooral tijdens de eerste groeifasen is verwarming nodig om optimale omstandigheden voor de planten te creëren.

“Uit bestaande levenscyclusanalyses blijkt dat de productie van een pelargonium in een verwarmde kas gemiddeld ongeveer 0,7 tot 0,8 kilogram CO₂-equivalenten veroorzaakt”, zegt professor Paul Lampert van de Hochschule Erfurt. “Meer dan negentig procent van deze klimaatimpact is toe te schrijven aan fossiele brandstoffen voor verwarming.”

Zolang kassen worden verwarmd met aardgas of olie, blijft energie de bepalende factor voor de CO₂-voetafdruk van de productie.

Om die reden investeren steeds meer kwekers in alternatieve energiebronnen. Biomassa, geothermie, stadsverwarming en industriële restwarmte worden daarbij steeds vaker ingezet.

Naast energieverbruik krijgt ook het substraat steeds meer aandacht binnen de duurzaamheidsdiscussie. Traditioneel worden pelargoniums vaak geteeld in substraten die grotendeels uit veen bestaan. Veen heeft uitstekende eigenschappen voor de plantengroei. Het houdt water goed vast, zorgt voor een stabiele wortelomgeving en maakt een gelijkmatige beschikbaarheid van voedingsstoffen mogelijk.

Toch staat het gebruik van veen steeds meer onder druk. Bij de winning komt veel opgeslagen koolstof vrij en gaan waardevolle veengebieden verloren. Daarom werken verschillende Europese landen aan een geleidelijke vermindering van het gebruik van veen in de tuinbouw.

De sector zoekt actief naar alternatieven. Houtvezels, compost, boomschorshumus en kokosproducten worden inmiddels veelvuldig toegepast in moderne substraatmengsels.

“Praktijkproeven laten zien dat veenarme en in sommige gevallen zelfs volledig veenvrije substraten geschikt zijn voor de teelt van pelargoniums, mits de samenstelling en de teeltwijze zorgvuldig op elkaar worden afgestemd”, zegt Philip Testroet, plaatsvervangend directeur van brancheorganisatie Industrieverband Garten (IVG).

Een uitgebalanceerde samenstelling blijft daarbij essentieel om voldoende structuur, waterbuffering en voedingsstoffen te garanderen.

Pelargoniums blijken relatief tolerant ten opzichte van veenarme substraten. Dat biedt kansen voor verdere verduurzaming van zowel de professionele teelt als de particuliere tuinmarkt. Tegelijkertijd laten levenscyclusanalyses zien dat substraten een veel kleinere bijdrage leveren aan de klimaatvoetafdruk dan het energieverbruik van kassen.

De overstap naar alternatieve substraten vraagt om een aangepaste teeltstrategie. Watergift en bemesting spelen daarbij een belangrijke rol. Moderne kwekerijen maken steeds vaker gebruik van nauwkeurige irrigatiesystemen, zoals eb- en vloedsystemen en druppelbevloeiing. Daarnaast wordt regenwater van kasdaken regelmatig opgevangen en hergebruikt.

Ook overtollig gietwater en voedingsoplossingen worden in veel bedrijven verzameld en opnieuw ingezet. Daardoor nemen waterverbruik en uitspoeling van voedingsstoffen aanzienlijk af. Volgens professor Lampert vormt watergebruik daardoor geen dominante milieufactor meer binnen moderne productiesystemen.

Ook op het gebied van gewasbescherming wordt gewerkt aan verdere verduurzaming. Steeds meer bedrijven kiezen voor geïntegreerde gewasbescherming en zetten nuttige insecten en andere natuurlijke vijanden in om het gebruik van chemische middelen te beperken.

Om actuele kennis over duurzame productiemethoden toegankelijk te maken, hebben de sectorinitiatieven Pelargonium for Europe (PfE) en Stars for Europe (SfE) een online duurzaamheidsdatabase ontwikkeld voor de sierteeltsector.

Op het platform worden artikelen, praktijkvoorbeelden en achtergrondinformatie uit internationale vakmedia verzameld en thematisch geordend. Onderwerpen zoals energie, substraten, water, verpakkingen, gewasbescherming en veredeling komen uitgebreid aan bod. Daarnaast is er aandacht voor sociale en organisatorische thema’s, waaronder arbeidsomstandigheden, certificering en samenwerking binnen de sector.

Het doel van het platform is om bestaande kennis uit onderzoek, praktijk en vakmedia op één centrale plek beschikbaar te maken en de uitwisseling van informatie over duurzame productiemethoden binnen de Europese sierteelt te stimuleren.

Reproductie van dit bericht en gebruik van de beelden is kosteloos, maar zorg voor duidelijke vermelding van ‘Pelargonium for Europe’ als bron. Voorzie online publicaties van #EUAgriPromo. Graag ontvangen we een kopie.

Op https://mijn-geranium.nl/persberichten/ kun je meer informatie vinden en het nieuwste pers- en beeldmateriaal downloaden.